Kavşakta Kaza Kusur Oranı — Geçiş Önceliği, Trafik Levhası, Yargıtay Yorumları

Kavşaklar, farklı yönlerden gelen trafik akışlarının kesiştiği noktalar olması sebebiyle trafik kazalarının en sık yaşandığı alanlardır. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 57. maddesi, kavşaklarda geçiş önceliği kurallarını detaylı olarak düzenlemektedir. Kavşak kazalarında kusur tespiti, birden fazla faktörün bir arada değerlendirilmesini gerektiren karmaşık bir süreçtir.

Kavşak Türleri ve Geçiş Önceliği

Türk trafik mevzuatında kavşaklar, kontrollü ve kontrolsüz olmak üzere ikiye ayrılır. Kontrollü kavşaklar, trafik ışığı, trafik polisi veya trafik işaret levhası ile yönetilen kavşaklardır. Bu kavşaklarda geçiş önceliği sırasıyla trafik polisinin işaretlerine, ışıklı trafik işaret cihazlarına ve trafik işaret levhalarına göre belirlenir.

Kontrolsüz kavşaklarda ise temel kural, sağdan gelen aracın geçiş üstünlüğüne sahip olmasıdır. Bu kural, KTK'nın 57/1-a maddesi ile açıkça düzenlenmiştir. Bölünmüş yoldan gelen araç, bölünmemiş yoldan gelen araca göre geçiş üstünlüğüne sahiptir. Aynı şekilde tali yoldan ana yola çıkan araç, ana yoldaki araca yol vermek zorundadır.

Kavşak Kazalarında Kusur Oranını Etkileyen Faktörler

• Geçiş önceliği ihlali: Kavşaklarda en yaygın kusur nedeni, geçiş önceliğine uymamaktır. Sağdan gelen araca yol vermeyen sürücü asli kusurlu sayılır.
• Trafik işaretlerine uymama: "Dur" veya "Yol ver" levhalarına rağmen durmadan kavşağa giren sürücü asli kusurlu kabul edilir.
• Dönüş sinyali kullanmama: KTK'nın 56. maddesi gereğince, dönüş yapmadan önce sinyal verilmesi zorunludur. Sinyal vermeden dönüş yapan sürücü kusurlu bulunur.
• Aşırı hız: Kavşağa yaklaşırken hızını yeterince azaltmayan sürücü, kazaya katkıda bulunması halinde tali kusurlu sayılabilir.
• Görüş mesafesi: Kavşağın yapısal özellikleri nedeniyle görüş mesafesinin kısıtlı olması halinde, her iki sürücünün de dikkat yükümlülüğü artmaktadır.

**Mevzuat Notu: KTK Madde 57/1-b'ye göre, dönel kavşaklarda (göbekli kavşak) halihazırda kavşak içinde hareket halinde olan araçlar geçiş önceliğine sahiptir. Kavşağa yeni girecek araçlar beklemek zorundadır.

Kavşaklarda Dönüş Kazaları

Kavşaklarda sola dönüş sırasında meydana gelen kazalar sık rastlanan bir durumdur. Sola dönüş yapacak sürücü, karşı yönden gelen trafiğe yol vermek zorundadır. KTK'nın 56. maddesi gereğince, sola dönüş yapan sürücü karşı yönden gelen araca yol vermezse asli kusurlu sayılır. Sağa dönüşlerde ise yaya geçidindeki yayalara yol verilmesi gerekmektedir.

Kavşak kazalarında doğru kusur tespiti için kaza tespit tutanağı, varsa kamera kayıtları, tanık ifadeleri ve yol geometrisi birlikte değerlendirilmelidir. Bilirkişi raporları bu delilleri bir bütün olarak ele alarak kusur dağılımını belirler.